Diện tích đất trên thực tế có sự chênh lệch so với sổ đỏ. Khi đo đạc lại diện tích lớn hơn thì người dân phải làm gì?
1. Xử lý diện tích đất thực tế lớn hơn so với sổ đỏ
Theo khoản 6 Điều 135 Luật Đất đai 2024 có quy định như sau:
Trường hợp có sự chênh lệch diện tích giữa số liệu đo đạc thực tế với số liệu ghi trên giấy tờ quy định tại Điều 137 Luật Đất đai 2024 hoặc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở hoặc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất hoặc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất đã cấp mà ranh giới thửa đất đang sử dụng không thay đổi so với ranh giới thửa đất tại thời điểm có giấy tờ về quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất đã cấp, không có tranh chấp với những người sử dụng đất liền kề thì khi cấp hoặc cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất, diện tích đất được xác định theo số liệu đo đạc thực tế.
Trường hợp đo đạc lại mà ranh giới thửa đất có thay đổi so với ranh giới thửa đất tại thời điểm có giấy tờ về quyền sử dụng đất hoặc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất đã cấp và diện tích đất đo đạc thực tế nhiều hơn diện tích ghi trên giấy tờ về quyền sử dụng đất hoặc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất đã cấp thì phần diện tích chênh lệch nhiều hơn được xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.
Trường hợp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất đã cấp mà vị trí không chính xác thì rà soát, cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất cho người sử dụng đất.
Như vậy, khi diện tích đất thực tế lớn hơn diện tích đất ghi trên sổ đỏ đã cấp, mà không có tranh chấp với những người sử dụng đất liền kề, thì khi cấp mới hoặc cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất, diện tích sẽ được xác định theo số liệu đo đạc thực tế.
2. Người sử dụng đất có phải nộp tiền sử dụng đất đối với phần diện tích tăng thêm
Theo khoản 6 Điều 135 Luật Đất đai năm 2024 và Điều 24 Nghị định số 101/2024/NĐ-CP, việc xác định quyền sử dụng đối với phần diện tích chênh lệch được xem xét dựa trên nguồn gốc sử dụng đất, hiện trạng quản lý và ranh giới thửa đất, thay vì chỉ căn cứ vào số liệu đo đạc.
Đối với trường hợp ranh giới thửa đất đang sử dụng không thay đổi so với thời điểm có giấy tờ về quyền sử dụng đất, đồng thời không phát sinh tranh chấp với các hộ liền kề, khi thực hiện cấp hoặc cấp đổi Giấy chứng nhận, diện tích sẽ được xác định theo kết quả đo đạc thực tế. Trong những trường hợp đáp ứng điều kiện theo quy định của pháp luật, người sử dụng đất không phải nộp tiền sử dụng đất đối với phần diện tích chênh lệch tăng thêm.
Ngược lại, nếu ranh giới thửa đất có thay đổi hoặc phần diện tích tăng thêm có nguồn gốc khác, cơ quan nhà nước có thẩm quyền sẽ tiến hành xác minh quá trình sử dụng đất, làm rõ nguồn gốc của phần diện tích tăng thêm và đối chiếu với các điều kiện cấp Giấy chứng nhận theo Luật Đất đai năm 2024. Trên cơ sở đó, cơ quan có thẩm quyền sẽ quyết định việc công nhận quyền sử dụng đất cũng như xác định nghĩa vụ tài chính (nếu có).
Do đó, việc đo đạc lại làm tăng diện tích không đồng nghĩa với việc người sử dụng đất phải nộp thêm tiền hoặc đương nhiên được cấp Giấy chứng nhận đối với toàn bộ phần diện tích tăng thêm. Mỗi trường hợp đều cần được xem xét trên cơ sở hồ sơ pháp lý, hiện trạng sử dụng và quy định của pháp luật.
Trước khi thực hiện thủ tục, người sử dụng đất nên rà soát đầy đủ hồ sơ và xác định rõ nguồn gốc, quá trình sử dụng đối với phần diện tích chênh lệch để việc giải quyết được thực hiện đúng quy định, hạn chế phát sinh vướng mắc trong quá trình cấp Giấy chứng nhận.
Công ty Luật ATG - Đà Nẵng
Địa chỉ: 186 đường 30 tháng 4, phường Hòa Cường, Đà Nẵng
